آرى ، عزت و نظم و منفعت دهى و تداوم حيات موجودات غير انسانى عالم ، گرچه خالى از اراده‌اند در پرتو سجده آنان به حضرت دوست است . و چه زشت و قبيح و بدكردار و بدسيرت و شقى و پست و دنى و بدبخت‌اند آن دسته‌اى كه در پايان آيهء شريفه مىفرمايد : به خاطر عدم سجده و اطاعتشان عذاب بر آنان حتمى گشته . بياييد از باب شكر در برابر احسان‌ها و نعمت‌هاى او سر ذلت و انقياد در برابر حضرتش به خاك عبادت و مذلت بگذاريم . و باز در قرآن مجيد دربارهء سجود موجودات مىفرمايد : [ أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلى ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّؤُا ظِلالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَ الشَّمائِلِ سُجَّداً لِلَّهِ وَ هُمْ داخِرُونَ * وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ * يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ ] « 1 » . آيا به سوى آنچه خدا آفريده ننگريستند كه سايه‌هاى آنان در حالى كه فروتنانه براى خدا سجده مىكنند ، از راست و چپ برمىگردد ؟ * و آنچه در آسمان‌ها و زمين از جنبندگان و فرشتگان وجود دارد ، فقط براى خدا سجده مىكنند و تكبّر و سركشى نمىورزند . * از پروردگارشان كه بر فراز آنان است ، مىترسند و آنچه را به آن مأمور مىشوند ، انجام مىدهند . و نيز در قرآن مجيد مىفرمايد : [ وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ

--> ( 1 ) - نحل ( 16 ) : 48 - 50 .